تابستان سال جاری، رسانه‌ها از تماس‌ها و تلاش‌های علی‌اکبر ناطق نوری جهت بررسی تشکیل «دولت وحدت ملی» خبر دادند. بنا به این خبر، رئیس سابق مجلس شورای اسلامی و رقیب محمد خاتمی در انتخابات هفتم ریاست جمهوری، در رایزنی‌ها با چهره‌هایی همچون هاشمی رفسنجانی، محمد خاتمی و مهدی کروبی این ایده را مطرح کرده که وضعیت حساس کنونی ایران نیازمند ورود کسی به صحنه‌ی انتخابات ریاست جمهوری دهم در سال آینده است که هر دو جناح بر سر آن توافق داشته باشند و بتواند یک «دولت وحدت ملی» تشکیل دهد.

 ایده‌ی ناطق نوری اما به محض علنی‌شدن، از سوی آن بخش از اصول‌گرایان که سفت و سخت از  دولت کنونی حمایت می‌کنند مورد انتقاد و حمله قرار گرفت و به عنوان گامی در راه «عبور از احمدی‌نژاد» تلقی شد. این گونه بود که این ایده در همان مرحله‌ی اولیه متوقف ماند و خود ناطق نوری نیز آن را «در نطفه‌ منتفی شده» توصیف کرد.

 

طرح دوباره‌ی موضوع

 در هفته‌های اخیر علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی این ایده را در قالب تازه‌ای بیان کرد، هر چند که او با تاکید بر این که «وحدت ملی» به معنای عبور از احمدی‌نژاد نیست، تلاش کرد این ایده  را نسبی کند و مانع از برانگیخته‌شدن هم‌فکران خود در جناح اصولگرا شود. با این همه، اقدام لاریجانی به دعوت شماری از چهره‌های وابسته به جناح‌های مختلف سیاسی کشور به مراسم سی‌امین سال آغاز قانون‌گذاری در جمهوری اسلامی ایران، این حدس و گمان را دامن زد که وی عملاَ نیز در راستای زمینه‌سازی برای نزدیکی بخش‌هایی از اصول‌گرایان و اصلاح‌طلبان تلاش می‌کند.

 در این میان، طیف‌هایی از اصلاح‌طلبان، طرح «ایده‌ی وحدت ملی» از سوی برخی از چهر‌ه‌های اصول‌گرا را  قبل از همه، نشانه‌ای از شکاف و اختلاف در میان این جناح تلقی کرده‌اند. به گمان این اصلاح‌طلبان، رویکردها و سیاست‌های منفی  دولت احمدی‌نژاد در سه سال گذشته، ایران را به لحاظ داخلی و بین‌المللی در وضعیتی قرار داده است که بخشی از اصول‌گرایان نیز به نگرانی افتاده و بیش از پیش به سوی راه‌حل‌های «معقولانه» سوق یافته‌اند. شاخص‌ترین مدافع ایده‌ی «تشکیل دولت وحدت ملی» در میان  اصلاح‌طلبان، غلامحسین کرباسچی، دبیرکل حزب کارگزاران است، بی آن که همه‌ی رهبری یا بدنه‌ی این حزب با این ایده موافق باشد. با این همه، کرباسچی  در کنگره اخیر حزب کارگزاران سازندگی تا جایی پیش رفت که «تشكیل دولت وحدت ملی از همه نیروهای فعال كشور را ضروری» دانست.