در خصوص موضوع كاهش تعطیلات رسمی كشور و پیشنهاد حذف تعطیلی بعضی از روزهای انقلاب موضع‌گیری صریحی را از سوی روزنامه جمهوری اسلامی از جمله در سر مقاله شماره ۸۴۷۸ مورخ ۸۷.۸.۲۰ تحت عنوان «انكار نمادهای انقلاب و نظام» شاهد بودیم. این حساسیت از روزنامه جمهوری اسلامی كه بر آمده از متن انقلاب و یادگار شهید آیت‌ا... بهشتی (ره) است و خدمات آن در دفاع از ارزشها و آرمانهای انقلاب در دوران مختلف انقلاب بر كسی پوشیده نیست، قابل درك است، لكن این حساسیت بحق نباید به تصلب و تعصب در برابر هر نگاه جدید نسبت به حل معضل زیادی تعطیلات تبدیل شود ایده‌ای كه اینجانب در رابطه با كاهش تعطیلات مطرح كردم قبلا" در مجلس هفتم مشابه آن ارائه شده بود كه از جمله حذف تعطیلی ۱۵ خرداد و ۱۲ فروردین، ۱۳ فروردین، ۲۹ اسفند و عید قربان مطرح شده بود كه بصورت جدی مورد بررسی قرار نگرفت.
نگاهی كه اینجانب به موضوع تعطیلات كشور دارم مبنایی است و قبل از بحث در مصادیق، تعریف و تبیین شاخص‌ها و معیارها را ضروری می‌دانم بر این اساس در اوایل مجلس هشتم مقاله تحلیلی در این خصوص منتشر كردم و باز خورد مثبتی دریافت كردم.
اخیرا" نیز در محافل داخلی این موضوع مطرح شد كه توسط بعضی از خبرگزاری‌های رسانه‌ای گردید هر چند چنین قصدی در میان نبود ولی رسانه‌ای شدن آن هم مبارك بود زیرا هم حساسیت‌هایجامعه معلوم گشت و بار دیگر توجه دلسوزان جامعه را به خود جلب كرد و ورود روزنامه جمهوری اسلامی به این موضوع هم دال بر اهمیّت آن است و هم رسیدن به یك نكته روشن تأثیرگذار است و لكن انتظار این است برای تبیین همه ابعاد موضوع نظرات موافق و مخالف را منتشر نماید و حتی تشكیل میزگردهای نقد و بررسی با حضور صاحبنظران از دیدگاههای مختلف راهگشا خواهد بود و نهایتا" با نقد بررسی و تضارب آراء به نظریه روشن و صواب نزدیك خواهیم شد و اینجانب هرگز روی پیشنهاد ارائه شده تصلب وجمود ندارم و بی شك پس از بررسی‌های لازم با نظر اكثریت دلسوزان و كارشناسان تصمیم مقتضی باید اتخاذ شود.
ورود اینجانب به این موضوع به جهت تاثیرات غیر قابل انكار این معضل در روند امور جامعه است كه همه به آن اذعان دارند و در صدر سر مقاله روزنامه جمهوری اسلامی هم بخوبی به آن اشاره شده است و فراموش نكرده‌ایم كه رهبر معظم انقلاب هم چند سال پیش به این نكته تاكید فرمودند كه باید نسبت به فراوانی تعطیلات كشور فكری بشود.
كثرت تعطیلات كشـور به دو صورت است تعطیلات رسمی و تعطیلات غیر رسمی كه دومی كاملا" متأثر از اولی است البته اینكه در سر مقاله فرموده‌اید تقریبا" نصف ایام سال را در بر می‌گیرد سخن مبالغه‌آمیز است زیرا حتی با احتساب پنجشنبه‌ها كه فقط در تهران تعطیل است حدود چهار ماه و نیم در تهران و دو ماه و نیم در سایر نقاط كشور است البته تعطیلات آخر هفته در همه كشورها مرسوم است و آنرا ملاك كثرت تعطیلات قرار نمی‌دهند. و قطع نظر از تعطیلات پایان هفته، تعطیلات رسمی كشور ۲۵ روز است و تعطیلات غیر رسمی كه عمدتا" در ایام عید نوروز تا â۲ فروردین شكل می‌گیرد و دیگر در طول سال به بهانه تلاقی ایام تعطیلی و نوع قرار گرفتن روزهای تعطیلی در اول یا آخر هفته و یا به بهانه بین تعطیلی انجام می‌گیرد و كمتر از تعطیلات رسمی نیست.
آثار زیانبار كثرت تعطیلات بخصوص تعطیلات غیر رسمی بر كسی مخفی نیست ۱- ركود كارهای اداری و اقتصادی كشور ۲- سرگردانی مردم بخصوص آنانكه برای كارهای اداری یا اقتصادی به تهران یا شهرهای دیگر رفته‌اند. ۳- كاهش بهره‌وری در بخش‌های مختلف جامعه ۴- اخلال در روند جاری امور كشور ۵- و عقب افتادگی در كارها و ۶- هزینه بیت‌المال و منابع ملی بدون كمترین بهره برداری برای رسیدن به چشم انداز ۲۰ ساله و قدرت اول اقتصادی، علمی و توسعه در منطقه شدن راهی جز تلاش و كار و كوشش روز افزون امكان‌پذیر نیست و این وضعیت، لامحاله از موانع اصلی است كه باید اصلاح شود.
چه باید كرد :برای برون رفت از این وضعیت چه باید كرد؟ از شما و همه دلسوزان انقلاب سؤال می‌كنم آیا در این موضوع باید تدبیری اندیشیده شود یا بخاطر حساسیتهای مختلف مثل همیشه با همه دغدغه‌ها و دل نگرانی‌ها كه برای پیشرفت و توسعه جامعه اسلامی داریم آنرا محترمانه و بی سرو صدا كنار بگذاریم؟! اندیشیدن در این خصوص و یافتن راهكار مناسب نیاز به فضای آزاد دارد. كه همه دلسوزان و كارشناسان دیدگاههای خود را بدون سانسور ودر فضایی آرام و منطقی مطرح كنند اگر فضای بحث را آنچنان سنگین كنیم كه كسی جرئت فكر كردن یا پیشنهاد دادن در این خصوص را نداشته باشد آیا به تعبیر شما مشكل لاینحل حل خواهد شد؟
آیا این عبارت سر مقاله، فضای بحث كارشناسی و منطقی را از بین نمی‌برد؟ (هر چند این معضل نباید تحمل شود و مسئولان باید هر طور شده آنرا بر طرف نمایند، اما متاسفانه هر چند وقت یكبار افرادی در اینجا و آنجا همه كاسه و كوزه‌ها را بر سر انقلاب و مذهب می‌شكنند...) و یا این عبارت :(اگر ۱۵ خرداد یا ۱۲ فروردین نبودند، كسانی كه اكنون در مجلس شورای اسلامی بر كرسی نمایندگی مردم و جایگاه قانونگذاری تكیه زده‌اند آیا می‌توانستند به خانه ملت راه یابند...) البته به این اشكالات در فراز دیگر مقاله پاسخ خواهم داد، بسی روشن است كه منظور حذف این روزهای انقلاب از تقویم كشور نیست بلكه تعطیل بودن آنها برداشته می‌شود و تفاوت ایندو بسیار آشكار است فتأمل.
آیا این گونه سخن گفتن فضای نقد و بررسی در این موضوع را غیر علمی و غیر طبیعی نمی‌كند؟! اگر خط قرمزی در پیرامون تعطیلات ایام انقلاب بكشیم و خط دیگری در حول ایام مذهبی و مثل آنرا در اطراف ایام ملی داشته باشیم آیا اصلا" مجال و فرصت و زمینه‌ای برای بررسی این موضوع باقی می‌ماند آیا در این صورت غیر از آن خواهد بود كه در صدر سرمقاله نوشته‌اید:(معضل كثرت تعطیلات رسمی كشور در طول â۳ سال گذشته همواره مطرح بوده و متاسفانه همچنان لاینحل باقی مانده است) اگر هرگونه پیشنهاد در مورد روزهای انقلاب با این گونه برخورد تند شما روبرو شود هرگونه سخن گفتن در باره تعطیلات ایام مذهبی با عكس العمل محافل مذهبی روبرو شود هر فردی باید اول شهادتین و اعتقادات خود را بگوید و سپس وارد این گونه مقولات بشود!
حال شما خودتان چه تدبیری و طرحی برای خروج از این معضل دارید؟ برای تحقق فرمایش رهبر معظم انقلاب چه باید بكنیم؟ آیا با ایجاد چنین فضایی، جز باید به اول خط برگردیم و دست روی دست بگذاریم و به تماشای گذشت ایام و اعوام بنشینیم؟!
گزینه دیگر این است كه یكبار دیگر تعطیلات رسمی و غیر رسمی را در یك فضای منطقی بررسی كـنیم رابـطه بین تعطیلات غیر رسمی و رسمی را كشف كنیم، روی معیارها و شاخص‌های تعطیلی تفاهم نمائیم و به نكات روشنی دست یابیم تا بر مبنای آن عمل نمائیم البته، بازنگری در تطعیلات رسمی كشور یك امر طبیعی و مورد انتظار جامعه است هرگز نباید از آن بهراسیم و اجتناب كنیم.
● شاخص‌ها و معیارها:
تعطیلات رسمی كشور همه در یك ردیف نیستند اگر خوب بررسی شود در اولویت‌های ۱ الی ۳ قرار می‌گیرند از نگاه دیگر تعطیلات رسمی كشور در سه گروه دسته‌بندی می‌شود.
۱- روزهای مذهبی و دینی :(روز تاسوعا و عاشورا و اربعین حسینی، ۲۸ صفر وفات پیامبر اكرم (ص) و شهادت امام حسن (ع)، شهادت امام رضا (ع)، ۱۷ ربیع میلاد رسول اكرم (ص) و امام جعفر صادق (ع)، شهادت حضرت زهرا (س)، شهادت امام صادق (ع)، عید مبعث، عید قربان، عید غدیر، عید فطر، میلاد حضرت امیرالمومنین (ع)، ۲۱ رمضان روز شهادت امیرالمومنین (ع) نیمه شعبان میلاد حضرت ولی عصر)
۲- روزهای تاریخی و انقلابی (۱۲ فروردین، ۱۴ خرداد، ۱۵ خرداد، ۲۲ بهمن، ۲۹ اسفند)
۳- سنت‌ها ی ملی كه جزء آداب و رسوم كشور است (عید نوروز «۴ روز اول سال» ۱۳ فروردین)
برای اولویت بندی بین ایام مذكور و تصمیم‌گیری در باره آنها جزء با تعیین شاخص‌های روشن و متسالم علیه، تفاهم حاصل نمی‌شود چرا كه هر كدام از آنها از جهتی اهمیت خاص خود را دارد آیا می‌توان در اصول و معیارهای زیر به توافق رسید به نظر حقیر امور آتی می‌تواند سنگ بنای چینش تعطیلات در كشور باشد.
۱- تعطیلی باید در حد ضرورت و نسبت به موارد اجتناب‌ناپذیر اختصاص یابد چون علاوه بر آثار مستقیم و غیر مستقیم در روند امور كشور به نوعی هزینه نمودن از اعتبارات عمومی می‌باشد زیرا در تعطیلی، حقوقی به كلیه حقوق بگیران اختصاص می‌یابد كه در مقابل آن كاری انجام نمی‌دهند و این در حالی است كه این امتیاز به دیگر احاد جامعه تعلق نمی‌گیرد و علاوه بر آن نوعی تصرف در اموال بخش خصوصی است كه مراكز و كارخانجات بخش خصوص هم تعطیل می‌شود و باید در ازاء كاری كه انجام نشده است حقوق پرداخت نمایند.
البته یادآوری می‌كنم این امر در همه كشورها مرسوم است و از امور حاكمیتی است كه بعضی از روزها را نسبت به كل كشور اعم از بخش خصوصی و دولتی تعطیل كند و لكن با توجه به موارد مذكور باید به ضرورتها اكتفا شود.
۲- اصل در اسلام با كار و كوشش است و تعطیل كردن یك امر مقدسی نیست كه نتوان آنرا برداشت حتی در روز جمعه هم كه امروزه به نماد تعطیلی مسلمانان تبدیل شده است قرآن كریم دستور كار و تلاش بعد از اقامه نماز جمعه را می‌دهد :«فاذاقضیت الصلاه فانتشروافی الارض و ابتغوامن فضل‌ا...» و در زمان پیامبر اسلام (ص) در اعیاد اسلامی نماز عید برگزار می‌كردند و بعد مردم بدنبال كار و زندگی خود می‌رفتند و تعطیلی به این صورت از پدیده‌های زندگی امروزی است.
۳- هر نوع تعطیلی الزاما" مرادف با تجلیل و تعظیم نیست و بسا نسبت به بعضی از روزها در صورت تعطیل نكردن با برگزاری مراسم بیشتر، بهتر و گسترده‌تر بتوان تجلیل كرد.
۴- حذف تعطیلی یك روز به معنی حذف آن روز از تاریخ و تقویم یا به معنی كاستن از ارزش و اهمیت آن روز نیست چرا كه همان روز در تقویم باهمان مناسبت باقی است و باشكال گوناگون از طریق صدا و سیما، رسانه‌های عمومی، برگزاری مراسم در مراكز آموزشی و اداری و صنعتی و... اهمیّت و ارزش و مناسبت آن گفته می‌شود كما اینكه در تقویم فعلی نیز همه ایام مذهبی و انقلابی با ارزش تعطیل نیستند.
آیا با تعطیل نكردن آنها از ارزش آنها كاسته شده است؟!
۵- روزهای تعطیلی كه بعنوان نماد مكتب اسلام و یا مذهب تشیع تبدیل شده است یانماد اصلی انقلاب است، نباید تعطیلی آنها حذف شود.
۶- روزهایی كه مراسم عمومی و سراسری اعم از مراسم مذهبی یا راهپیمایی و یا مراسم عمومی برگزار می‌شود تعطیلات را اجتناب‌ناپذیر می‌كند.
۷- در تنظیم تعطیلات باید نگاه جامع و تركیبی داشته باشیم و نگاه موردی مانع از تصمیم خواهد بود.
۸- در تنظیم تعطیلات و چینش آنها توجه به تاثیر آنها در تعطیلات غیر رسمی هم امری لازم است و حدالامكان از انضمام تعطیلات در چند روز پشت سر هم كه منجر به تعطیلات غیر رسمی می‌شود. باید اجتناب شود.
۹- تفكیك تعطیلات آموزشی از تعطیلات رسمی در بعضی موارد:
در صورت امكان تقویم تعطیلات آموزشی از تعطیلات رسمی بصورت جداگانه تنظیم شود.
البته ملاك‌ها و معیارها و شاخص‌های فوق الذكر قابل هر گونه نقد و بررسی است ممكن است كسی مواردی به آنها بیفزاید و یا با كل و یا بعضی از آنها مخالفت كند و ما برای تكمیل و تصحیح آنها از نظرات كارشناسی استقبال می‌كنیم.
● بررسی مصادیق و ایام تعطیلی:
اما نسبت به روزهایی كه پیشنهاد حذف تعطیلی داده شده است با ذكر این نكته كه هیچگونه تصلب و جمود در ارائه آنها نداشته، من‌باب طرح موضوع و پیشنهاد است و هر گونه تصمیم با كمیسیونهای تخصصی و بالمال با مجلس پس از شنیدن نظرات علماء و اندیشمندان از حوزه و دانشگاه خواهد بود.
اولا امام رضوان‌الله علیه این روز را برای همیشه بعنوان عزای عمومی اعلام فرموده‌اند نه تعطیلی، و عزای عمومی بدون تعطیلی نیز امكانپذیر است. بله ۱۵ خرداد یكی از روزهای نمادین و سرنوشت ساز انقلاب است و نكته عطف در تاریخ انقلاب اسلامی محسوب می‌شود اما ضرورتی ندارد كه همه روزهای نماد انقلاب را تعطیل كنیم كما اینكه ۱۲ بهمن، ۱۷ شهریور، ۱۳ آبان، ۱۹ دی، ۲۹ بهمن، روزهای سرنوشت‌ساز انقلابند ولی تعطیل هم نیستند.
ثانیآ ادعای حقیر این است تجلیل از روز ۱۵ خرداد در صورت عدم تعطیلی بیشتر از تعطیل شدن آن خواهد بود. در شرایط فعلی در روز ۱۵ خرداد در كل كشور در هر استان ۱ الی ۲ مجلس بزرگداشت شهدا و قیام ۱۵ خرداد در مجموع بطور متوسط ۵۰ مراسم برگزار می‌شود و از سوی دیگر فرصت بسیار عظیم برگزاری مراسم در مراكز آموزشی، مدارس و دانشگاهها، مراكز دولتی و كارخانجات دولتی و غیردولتی از دست می‌رود كه امكان برگزاری مراسم بیش از صد برابر در صورت تعطیل نكردن وجود دارد و بحث درباره تاریخ ۱۵ خرداد و اهداف قیام ۱۵ خرداد بیشتر میسور خواهد بود و صدا و سیما و رسانه‌های عمومی هم در هر دو صورت به وظیفه خود عمل می‌كنند و حجم مخابره خبر در صورت دوم بسیار بیشتر از حالت اول خواهد بود.
ثالثآ در ۱۵ خرداد بخاطر تعطیلی ۱۴ خرداد سالگرد ارتحال بنیانگذار جمهوری اسلامی و تلاقی در بعضی از سالها با اول یا آخر هفته بخشی از تعطیلات غیر رسمی در این ایام شكل می‌گیرد و این تعطیلات عمدتآ در غیر شأن نزول آن مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد كه خودتان بخوبی می‌دانید بنابر این حذف تعطیلی ۱۵ خرداد به كاهش تعطیلات غیر رسمی نیز كمك می‌كند.
با حذف تعطیلی روز ۱۵ خرداد هرگز از عظمت و ارزش آن كاسته نمی‌شود زیرا این روز از از تقویم رسمی كشور برداشته نمی‌شود آیا ۱۲ بهمن روز سرنوشت ساز ورود حضرت امام قدس سره به ایران با تعطیل نكردن از عظمت آن كاسته شده است؟ مراسم روز ۱۲ بهمن بیشتر است یا ۱۵ خرداد؟ همچنین آیا با تعطیل نكردن ۱۷ شهریور، این روز از تقویم انقلاب حذف یا فراموش شده است.
اما در مورد ۱۲ فروردین روز مقدس جمهوری اسلامی ایران هم می‌توان اینچنین بحث كرد. آری این روز، روز بزرگی است روز تحقق آمال و آرزوهای همه مبارزان تاریخ اسلام است و ما باید برای همیشه این روز را بزرگ بشماریم ولی چون مراسم عمومی مثل راهپیمایی ۲۲ بهمن وجود ندارد و تنها مراسم رژه نیروهای مسلح برگزار می‌شود و از سوی دیگر ۲۲ بهمن بعنوان نماد اصلی انقلاب شكوهمند اسلامی تعطیل رسمی می‌باشد. چندان ضرورتی بر تعطیلی آن وجود ندارد مخصوصآ با لحاظ این نكته كه تجلیل و تعظیم یك روز حتمآ با تعطیلی ملازم نیست و با ملاحظه این نكته كه با انضمام تعطیلی ۱۲ فروردین با ۱۳ فروردین زمینه برای تعطیلی‌های غیر رسمی مهیا می‌شود. عظمت این روز را با جشن و سرور و چراغانی كردن ادارات و مراكز عمومی و بازار و .... باید جبران كرد. هرچند بر این گفته‌ام خیلی اصرار نمی‌ورزم و آنرا به تصمیم جمعی وا می‌گذارم. همچنانكه نسبت به پیشنهادهای دیگر نیز این نظر را دارم.
اما در خصوص ۲۹ اسفند اینكه حذف تعطیلی آن در مجلس پنجم با حساسیتهای اجتماعی خصوصآ از سوی بعضی از گرایشهای خاص روبرو شد و بالمال با نظر مقام معظم رهبری بجای خود برگشت، الان شرائط فرق می‌كند اولا نگاه جامع به موضوع تعطیلات نه موردی و آوردن بعضی از روزهای انقلاب اسلامی در كنار آن، هـرگـونه حسـاسیتهای گذشتـه را از بین می‌برد. ثانیآ روز ۲۹ اسفند روز ملی شدن صنعت نفت و روز تاریخی مبارزه ملت ایران با انگلیس در تقویم همچنان باقی می‌ماند و ملت ایران نه تنها در آن روز بلكه در نیم قرن گذشته همواره با استعمار انگلیس و از آن بالاتر با استكبار آمریكا مبارزه كرده‌اند این راه ادامه دارد و بر داشتن تعطیلی ربطی به مبارزه یا عدم مبارزه ندارد.
ثالثآ ۲۹ اسفند در پایان سال است تعطیلی بانكها و مراكز اداری مشكلات زیادی برای مردم ایجاد می‌كند و از طرف دیگر با وصل شدن به تعطیلات آغاز سال و همچنین گاهی قرار گرفتن در كنار تعطیلات آخر هفته موجب شكل‌گیری تعطیلات غیررسمی می‌شود روزنامه وزین جمهوری اسلامی كه در این سر مقاله اینهمه از تعطیلات غیررسمی ناله می‌كند باید ریشه‌های آنرا در چنین مواردی جستجو كند و راهكار مقابله با آن را بشناسد. پیشنهاد این است یك روز از ۴ روز در آغاز سال نیز حذف شود و با توجه به حذف ۲۹ اسفند جلو تعطیلی مستمر در اول سال گرفته می‌شود.
و اما نسبت به تعطیلی بعضی از میلادهایی كه نماد اسلام و تشیع شناخته نمی‌شود توجه به نكات اساسی زیر تصمیم‌گیری را آسان می‌كند.
اولا تجلیل و برگزاری مراسم برای روزهای میلاد در صورت عدم تعطیلی بسیار بیشتر از تعطیل كردن است و اصلا این دو حالت با هم قابل مقایسه نیست در كشور بیش از ââ۱۴ دانشگاه و مراكز عالی و ۱۸ هزار مدرسه و هزاران مركز فرهنگی، اداری، تجاری، اقتصادی وجود دارد كه در روزهای تعطیلی هیچگونه برنامه‌ای در آن وجود ندارد. در صورت تعطیل نكردن فرصت عظیمی برای برگزاری مراسم، جشن‌ها و برنامه‌های فرهنگی در سطوح مختلف حاصل می‌شود. مخصوصآ با عنایت به این نكته كه تجمع و گردآمدن در این مراكز بسیار آسانتر از برگزاری مراسم در سطح عمومی جامعه است كه عمومآ مخاطبین سنتی دارد. در حالیكه میلیونها جوان در اختیار مراكز آموزشی است و با برگزاری برنامه‌های جذاب و با نشاط در گسترش معارف دینی كوشا بوده و می‌توان بسیاری از برنامه‌های تقدیر از دانش‌آموزان، دانشجویان، كارمندان، كارگران نمونه در چنین روزهایی جشن و سرور و میلادها برگزار كرد. اگر در ۲۰ درصد از مراكز گفته شده مراسم برگزار شود صدها برابر از روزهای تعطیلی بیشتر مراسم برگزار خواهد شد.
حال دقت كنید در كدامیك به نفع معارف اهل بیت علیهم‌السلام بیشتر كار شده است در صورت تعطیل كردن و یا غیر تعطیلی مخصوصا" با توجه به این نكته كه غالبا" میلادهادر حوزه علمیه و بازار نیز تعطیل نیست.
در پایان از اینكه با حساسیت نسبت به كاهش تعطیلات رسمی كشور و با دلسوزی در این خصوص وارد شدید كمال امتنان و تشكر را دارم و امیدوارم با قضاوت آراء برای صواب متولد شود و آنچه كه به مصلحت كشور و انقلاب اسلامی و مردم عزیز می‌باشد به آن نكته برسیم