هفته نامه شهروند امروز که مدتی پس از انتشار سراسری به سردبیری محمد قوچانی و تیم همیشگی او که میراث بخشی از روزنامه شرق بود با اقبال گسترده یی در میان روشنفکران، دانشگاهیان، سیاسیون و حتی مردم معمولی روبه رو شد.
به گونه یی که خیلی ها شنبه های هر هفته برای خرید و خواندن آن به روزنامه فروشی ها مراجعه می کردند. هرچند سال ها است که استرس توقیف نشریه های متمایل به طیف اصلاح طلب یا روشنفکری ایران قبل از خرید برای هر خواننده یی تبدیل به عادت شده و بسیاری تا وقتی لوگوی نشریه یی را که می خوانند نبینند، خیال شان از بابت انتشار آن راحت نمی شود. شهروند امروز از آن جهت با اقبال روبه رو شد که با شکلی جدید و غیر ایرانی، گرافیکی عالی و جنسی مرغوب به دست خواننده می رسید و مهم تر از همه اینها سرمقاله هایی که بیشتر به سبک روزنامه نگاری تالیفی- تحلیلی بود که بر ارزش آن می افزود. از سوی دیگر برای اولین بار در ایران بود که یک هفته نامه موضوعات را به صورت «پرونده» بررسی می کرد . این باعث آن بود که مطالب یک طرفه ارزیابی نشود. به همین دلیل بود که حتی رادیکال ترین عناصر جناح اصولگرا هم بی میل به ارتباط با پرتیراژترین هفته نامه سیاسی ایران نبودند.
گزارش زیر به سیر توقیف هفته نامه شهروند از ۱۳ ماه گذشته و بررسی شایعاتی که از آن زمان در این باره مطرح بود، می پردازد. نخستین زمزمه ها درباره توقیف شهروند در مهرماه سال گذشته آغاز شد؛ همان زمان که بحث ها درباره مدیرمسوول این نشریه بالا گرفت. در آن زمان اما با اعلام اینکه چندین اسم به عنوان مدیرمسوول به وزارت ارشاد معرفی شده است، جنجال ها تا حدی فروکش کرد.
● سیزده ماه پیش- قوچانی؛ منتظر توقیف «شهروند» هستیم
محمد قوچانی سیزده ماه پیش در گفت وگو با سایت جهان در واکنش به هشدار مقام قضایی به هفته نامه شهروند امروز گفت؛امیدواریم و در انتظاریم مجله شهروند امروز هم توقیف شود،
سردبیر مجله شهروند امروز درباره خبر اخطار برخی مقامات قضایی به شهروند امروز به دلیل عدم معرفی مدیرمسوول گفت؛ هنوز هیچ گونه اخطار رسمی از طرف مراجع قضایی به شهروند امروز داده نشده است.
وی با یادآوری توقیف شرق و هم میهن اظهار داشت؛ امیدواریم و در انتظاریم مجله شهروند امروز هم توقیف شود،
● دوازده ماه پیش - روزنامه اعتماد
حدود دوازده ماه پیش روزنامه اعتماد در ستون پیدا و پنهان خود نوشت؛«شنیدیم یک مقام قضایی به مسوولان مجله شهروند امروز هشدارداده است. در صورتی که مدیرمسوول این نشریه معرفی نشود، شهروند امروز در روزهای آتی توقیف خواهد شد. یکی از مسوولان این نشریه در واکنش به هشدار مقام قضایی به هفته نامه شهروند امروز گفت در انتظاریم مجله شهروند امروز هم توقیف شود. وی اما گفت؛ هنوز هیچ گونه اخطار رسمی از طرف مراجع قضایی به شهروند امروز داده نشده است.
پس از انتشار این شایعات احتمال توقیف شهروند رفته رفته فراموش شد و این هفته نامه با افزایش قیمت و صفحات خود خیز جدیدی برای افزایش اقبال میان مخاطبان برداشت. چنانچه شنبه های هر هفته اگر کمی دیر به دکه ها مراجعه می شد، خبری از این هفته نامه نبود. تا اینکه ۹۶ روز پیش خبرگزاری برنا ارگان سازمان ملی جوانان و نزدیک به رایحه خوش خدمت در گزارشی بدون ذکر منبع از احتمال توقیف شهروند به دلیل چاپ مطلبی از «خسرو تهرانی» در مورد عملیات منافقین خبر داد.
● ۹۶ روز پیش - برنا؛ مقاله خسرو تهرانی عامل توقیف شهروند؟
خبرگزاری برنا در گزارش خود آورد؛ «در حالی که انتشار و تبلیغ فعالیت تشکل ها و سازمان های معاند از جمله سازمان مجاهدین خلق، سلطنت طلبان و فراریان از کشور در مطبوعات ممنوع است، شنیده های خبرنگار برنا حاکی است، پرونده تخلفات از این دست شهروند امروز در دستور کار برخی اعضای هیات نظارت بر مطبوعات قرار گرفته است. هفته نامه «شهروند امروز» که همچنان بدون مدیرمسوول و معرفی آن به هیات نظارت بر مطبوعات منتشر می شود، در تازه ترین شماره خود به تبلیغ استثنایی و ویژه از گروهک تروریستی منافقین پرداخت. بنابراین گزارش در شماره ۱۳ مرداد ۸۷ این هفته نامه، خسرو تهرانی در یادداشتی با عنوان سازمان مجاهدین خلق، از پیدایش تا عملیات فروغ جاوید به تمجید از برخی اعضای این گروهک و برنامه ریزی های سازمان یافته آنان پرداخت. وی در این مطلب ضمن تجلیل از فعالیت گروهک منافقین از مسعود رجوی و موسی خیابانی به عنوان افرادی هوشیار، توانمند و دارای قدرت بالای سوژه آفرینی، ژست منحصر به فرد احساسی و عاطفی، قدرت تئوریزه کردن مفاهیم و برنامه ریزی دقیق در برخورد با معضلات روز و... یاد کرد. انتشار این مطالب با توجه به سابقه انتشار برخی مطالب حاشیه دار دیگر در این نشریه، برخی محافل را به واکنش واداشت به طوری که خواستار برخورد جدی مسوولان با این هفته نامه شدند.»
● ۷۱ روز پیش- پارسینه؛ احتمال توقیف نشریه شهروند امروز
پایگاه خبری تحلیلی پارسینه ۷۱ روز پیش در گزارشی پیرامون احتمال توقیف شهروند نوشت؛ «شنیده ها حاکی از آن است که پرونده نشریه شهروند امروز در هیات نظارت بر مطبوعات مفتوح و قرار است چهارشنبه هفته جاری در این باره تصمیم گیری شود. به گفته یک کارشناس مطبوعاتی حتی تلاش تصمیم گیرندگان شهروند امروز برای مصاحبه با چهره های هوادار دولت و جناح راست و چاپ مقالاتی از افراد مورد علاقه دولتمردان هم نتوانسته باعث انصراف دولت از تعطیلی این نشریه موفق شود. شهروند امروز ابتدا در شهر اصفهان منتشر می شد، اما بعد از دوبار توقیف روزنامه شرق، تحریریه این روزنامه با سردبیری محمد قوچانی و مدیریت محمد عطریانفر، از اعضای شورای مرکزی حزب کارگزاران و مدیر روزنامه های همشهری و شرق، انتشار این نشریه را برعهده گرفتند. اولین شماره دوره جدید شهروند امروز در آستانه نوروز ۸۶ و پس از آن هر دو هفته یک بار منتشر شد.»
● موج دوم شایعات
اما موج دوم فشار بر شهروند امروز از چند هفته پیش آغاز شد. همزمان با خبر توقیف نشریه «همشهری جوان»، خبر توقیف شهروند امروز هم در محافل مطبوعاتی نقل می شد. در آن زمان اما محمد عطریانفر در گفت وگو با «ایلنا» اعلام کرد ؛«خبر مبنی بر توقیف این هفته نامه شایعه یی بیش نیست. هیچ مشکلی برای این هفته نامه به وجود نیامده است و این اخبار شایعه یی بیش نیست.»
همچنین بعضی محافل نیز از توافق از پیش تعیین شده یی خبر دادند مبنی بر اینکه قرار است امتیاز این هفته نامه به دلیل عدم تطبیق نوع فعالیت آن با امتیاز نشریه توقیف شود.
● ۱۵ آبان ساعت ۴۳/۲۱- تابناک؛ شهروند امروز توقیف شد
تابناک وابسته به اصولگرایان نخستین سایتی بود که خبر توقیف شهروند را منتشر کرد. «به گزارش «تابناک»، هفته نامه خبری ـ تحلیلی «شهروند امروز» در حالی هفتادمین شماره خود را روی گیشه مطبوعات عرضه کرد که تاکنون چندین بار زمزمه هایی مبنی بر توقیف این نشریه شنیده شده است.
در همین زمینه شنیده ها حاکی از آن است که در آخرین جلسه هیات نظارت مطبوعات این نشریه از ادامه فعالیت بازماند و توسط این هیات توقیف شد. برخی گمانه زنی ها دلیل توقیف این نشریه را عدم معرفی مدیرمسوول برشمرده اند. از سوی دیگر برخی اخبار نیز تغییر محتوایی فعالیت های شهروند از حوزه غیرسیاسی به سیاسی را دلیل این اقدام می دانند.»
● ۱۵ آبان ساعت ۱۰/۲۳- خبرگزاری فارس؛ شهروند امروز توقیف شد
خبرگزاری فارس که با دولت نهم ارتباط نزدیکی دارد، از توقیف هفته نامه «شهروند امروز» با تصمیم هیات نظارت بر مطبوعات خبر داد.
خبرگزاری فارس علت توقیف این هفته نامه را«غیر واقعی جلوه دادن برخی اقدامات دولت» ذکر کرد و گفت؛«نشریه مذکور پیش از این بارها به علت چاپ مطالب غیرمرتبط با زمینه انتشار، از سوی هیات نظارت بر مطبوعات تذکر دریافت کرده بود. این نشریه بیشتر به چاپ مطالب سیاسی مبادرت می کرد در حالی که زمینه انتشار آن غیرسیاسی است.»
● ۱۶ آبان ساعت ۲۰/۱۸- ایرنا؛ شهروند به دلیل عدم رعایت زمینه انتشار توقیف شد
معاون مطبوعاتی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت؛ نشریه «شهروند امروز» به دلیل رعایت نکردن زمینه انتشار توسط هیات نظارت بر مطبوعات توقیف شد.
«علیرضا ملکیان» افزود؛ هیات نظارت بر مطبوعات بر اساس بند «ب» ماده هفت قانون مطبوعات مبنی بر مغایرت با آنچه در پروانه نشریه در مورد زمینه انتشار آمده، اقدام به توقیف «شهروند امروز» کرده است.
وی با اشاره به اینکه «شهروند امروز» از شب گذشته توقیف شده، اظهار داشت؛ تاکنون بارها به مدیران این نشریه درخصوص رعایت نکردن زمینه انتشار نشریه بر اساس پروانه آن تذکر داده شده بود اما هیچ اقدامی از سوی مدیران آن صورت نگرفت.
ملکیان تصریح کرد؛ هیات نظارت بر مطبوعات نیز براساس تذکرات قبلی و با توجه به موضوع عدم رعایت زمینه انتشار و مغایرت با آنچه در پرونده آن قید شده و براساس بند «ب» ماده هفت قانون مطبوعات، این نشریه را توقیف کرده است.
● دویچه وله؛ ۱۶ آبان- رضا خجسته رحیمی
رضا خجسته رحیمی روزنامه نگار، دبیر تحریریه هفته نامه «شهروند امروز» و یکی از نزدیک ترین یاران محمد قوچانی در گفت وگو با دویچه وله با اشاره به نقش مطبوعات عنوان می کند نزدیک شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری باعث نگرانی جریان هایی است که می خواهند انتخابات را مدیریت کنند. »
رضا خجسته رحیمی می گوید قاعدتاً و قانوناً باید حکم توقیف به نشانی دفتر نشریه می رسیده، که تا پایان وقت اداری روز پنجشنبه ۱۶ آبان چنین اتفاقی نیفتاده است. به همین دلیل، این شماره «شهروند امروز» به چاپخانه رفته و روز شنبه ۱۸ آبان در دکه ها و مراکز فروش مطبوعات عرضه خواهد شد.
● ایلنا؛ ۱۶ آبان- علیزاده طباطبایی
خبرگزاری کار ایران ایلنا نیز خبر کوتاهی را به همین مضمون منتشر کرد و از قول محمود علیزاده طباطبایی وکیل مدافع هفته نامه «شهروند امروز» نوشت؛ «در گزارش هیات نظارت بر مطبوعات آمده است، به دلیل اینکه شهروند امروز مجوز نشریه فرهنگی و هنری را اخذ کرده، حق ندارد مطالب سیاسی در آن به چاپ برساند.»
● فارس؛ ۱۸آبان- دبیرخانه هیات نظارت بر مطبوعات اطلاعیه داد
دبیرخانه هیات نظارت بر مطبوعات با انتشار اطلاعیه یی اعلام کرد؛ هفته نامه شهروند امروز به خاطر چاپ مطالب مغایر با زمینه انتشار و بی توجهی به تذکرات قبلی توقیف شد. هیات نظارت بر مطبوعات اعلام کرد؛ این هیات در جلسه
۱۵/۸/۸۷ پرونده هفته نامه شهروند امروز را مورد بررسی قرار داد و به استناد بند «ب» ماده ۷ قانون مطبوعات و تبصره ماده ۱۲ این قانون به علت انتشار نشریه به گونه یی که اکثر مطالب آن مغایر با زمینه انتشار مندرج در پروانه صادره است و بی توجهی دست اندرکاران این نشریه به تذکرات قبلی به اتفاق آرا ، رای به توقیف آن داد. در ادامه این اطلاعیه آمده است؛ زمینه انتشار هفته نامه شهروند امروز براساس مجوز صادره «اقتصادی، فرهنگی، ورزشی» است، در حالی که اکثر مطالب این نشریه هیچ همخوانی با زمینه انتشار آن نداشته است.
به گزارش روابط عمومی معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع رسانی ارشاد، هیات نظارت بر مطبوعات در پایان خاطر نشان کرده است؛ ضمن احترام به آزادی رسانه و مطبوعات و تاکید بر ضرورت تعاطی افکار و اندیشه ها انتظار می ر ود دست اندرکاران نشریات که از سازندگان فرهنگ عمومی جامعه به شمار می روند، بیش از دیگران خود را ملزم به رعایت قوانین و مقررات بدانند. حکم هیات نظارت بر مطبوعات امروز شنبه ۱۸/۸/۱۳۸۷ به این نشریه ابلاغ شده است. یکی از بندهایی که هفته نامه شهروند امروز به موجب آن توقیف شده است بند «ب» ماده هفت قانون مطبوعات است. «انتشار نشریه به گونه یی که اکثر مطالب آن مغایر باشد با آنچه که متقاضی به نوع آن متعهد شده است، ممنوع بوده و جرم محسوب می شود.» همچنین در تبصره ماده ۱۲ آمده است؛ درباره تخلفات موضوع ماده ۶، به جز بند ۳ و ۴ و بند ب، ج و د ماده ۷ ، هیات نظارت می تواند نشریه را توقیف کند و در صورت توقیف موظف است ظرف مدت یک هفته پرونده را برای رسیدگی به دادگاه ارسال کند.